2020’nin Blok Zincir Trendleri

2009’da Bitcoin’in doğuşundan bu yana gelişimini hızla sürdüren ve hayatımıza farklı kullanım alanlarıyla giren blokzincir, geleceğin iş yapış biçimini şekillendirecek en popüler teknolojilerin başında yer alıyor. Dijitalleşme sürecinin kritik bir adımı olarak görülen blokzincirin bu kadar ilgi görmesinin sebebi ise sunduğu merkeziyetsizlik, değiştirilemezlik ve şeffaflık özellikleri olarak özetleyebiliriz. Temelinde matematik ve kriptografi blokzincirin, bilgi işlem dünyasına getireceği paradigma değişimi, günümüzde hayata geçirilen uygulamalarla potansiyelini kanıtlar niteliktedir. Bu özelliklerin yanı sıra blokzincir, getirdiği yeni düşünce yapısı, diğer teknolojilerin aksine sektörler arası konsorsiyum ve ekosistemlerin kolektif çalışmalarını gerektirir.

Bugün blokzincir konusunda çalışan konsorsiyum ve platformları incelediğimizde, birbirinden farklı çok sayıda sektörden oyuncuların, geleceğin iş yapış biçimini modellemek için bir arada emek harcadığını görebiliyoruz. Her açıdan eksiksiz bir teknolojinin bulunmadığının herkes farkında ancak farklı görüşler ve tecrübelerle yoğrulan blokzincir teknolojisi hızla gelişmeye ve düzenlemeleri karşılamadığı için henüz istenilen yaygınlığa ulaşmış değil. Ancak finans kuruluşları ve ödeme sağlayıcıları tarafından hayata geçirilen uluslararası para transferi, stablecoinler ve anlık itibari para dönüşümlü ile yapılan kripto para ödemeleri hizmetlerini sunan uygulamalar gün geçtikçe yaygınlaşmaktadır.

Tüm bunlara ek olarak özellikle COVID-19 pandemisinin ardından dünya çapında birçok merkez bankası paranın yeni dijital formu için blokzincir çalışmalarını hızlandırdı. CBDC (Central Bank Digital Currency), merkez bankasında genellikle nakit veya farklı rezervlere karşılık tasarlanan ve merkez bankası tarafından üretilen dağıtık defter teknolojisi tabanlı yeni bir dijital para birimidir. Yakın gelecekte merkez bankaları destekli dijital parları kullanmaya başlayacağımızı söylemek yanlış olmaz.

Standart Oluşturma Çalışmaları Hızlanıyor

Bir blokzincir ağını, içerisinde katılımcı eşlerin bulunduğu ve bu eşler arası gerçekleştirilen şifreli mesajlaşmaların kaydedildiği dağıtık bir veritabanı olarak özetleyebiliriz. Haliyle ismini sıklıkla duyduğumuz Bitcoin, Ethereum,
Hyperledger, Quorum gibi blokzincir ağları farklı teknik özelliklere sahiplerdir. Bugün istediğimiz bir web sitesine, bilgisayarımız, akıllı telefon ve tabletlerimiz ve hatta televizyonlarımız üzerinden erişebiliyoruz. Bu kesintisiz erişimin sebebi, internet teknolojisinde belirlenmiş standartları ve bu kurallar kapsamında ortaya çıkmış uygulamaları gösterebiliriz. Blokzincir teknolojisinin de bu kapsamda standartlara ihtiyacı bulunmaktadır. IEEE, ISO ve ITU gibi dünyanın önde gelen üç büyük uluslararası standart belirleme kuruluşu, blokzincir teknolojisi için çalışmalarını sürdürmektedir. Bunlara ek olarak blokzincirin finans dünyasında kullanımı konusunda bir çerçeve belirlemek isteyen kuruluşlar da bulunuyor.

Devletler arası bir organizasyon olan Financial Action Task Force (FATF), kara para aklama, terörün finansmanı ve uluslararası finans sisteminin bütünlüğüne ilişkin diğer tehditlerle mücadele etmeyi ve operasyonel önlemlerin etkili bir şekilde uygulanmasını sağlamayı amaçlıyor. Avrupa Komisyonu ise hayata geçirdiği AML5 ile blokzincir tabanlı finansal uygulamalara düzenlenmiş bir altyapı sunuyor. Bu sayede blokzincirin yaygınlaşmasının önündeki temel etkenlerden biri olan birlikte çalışabilirlik probleminin de daha hızlı çözüleceğini öngörebiliriz.

Farklı blokzincir platformlarında çalışan uygulamaların birbirleriyle iletişim kurma konusunda çalışmalarını sürdüren teknoloji şirketlerinin projelerini takip ediyoruz. Ancak bu çalışmalar henüz istenilen olgunluğa erişmemiş durumdalar. 2020, blokzincir dünyası için gerek düzenleyiciler gerekse standart oluşturan kuruluşlar adına yoğun bir yıl olacak.

Geleceğin Teknolojileri Blokzincire Güç Verecek

Dijitalleşme sürecinin önde gelen teknolojileri arasında blokzincire ek olarak yapay zekâ, nesnelerin interneti (loT) ve 5G’yi sayabiliriz.

Geleceğin süper uygulamaları bu teknolojilerin blokzincir ile entegrasyonuyla hayata geçirilecek. Aslında bu saydığımız dört teknoloji de birbirlerini tamamlar nitelikteler. 5G’nin hayata geçmesiyle birlikte transfer edilen verinin kapasitesi ve hızı artacak. Böylece nesnelerin interneti ve diğer akıllı cihazlardan çok daha fazla veri toplanabilecek. Blokzincir ise bu verileri depolayarak, yapay zekânın işleyebileceği bir maden haline gelecek.

 

Enes Türk Kimdir?

Bankalararası Kart Merkezi’nde (BKM) İş Geliştirme Mühendisi olarak çalışan Enes Türk, blokzincir, fintech ve dijital ödemeler alanlarında çalışmalarını sürdürmektedir.

BKM, Microsoft ve VeriPark ortaklığında hayata geçirilen dijital sertifikaları, blokzincir altyapısında güvenli ve değiştirilemez bir şekilde saklanmasını ve paylaşılmasını sağlayan belgem.io uygulamasını geliştiren ekibin içerisinde yer almıştır.

Blockchain Türkiye Platformu’na (BCTR) çalışma grubu üyesi olarak katkı sağlamaktadır. BayBayNakit Akademide Ethereum Platformunda Akıllı Sözleşme ve Dağıtık Uygulama Geliştirme eğitimi vermektedir. Twitter, Medium ve LinkedIn hesaplarında blokzincir alanında öne çıkan gelişmeleri 15 günlük periyotlarda derler.